Tysiącznik
Centuria pospolita, centuria zwyczajna, tysiącznik (Centaurium erythraea Rafn) – gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych.
Występuje w całej niemal Europie, w Afryce Północnej, na Wyspach Kanaryjskich, w Azji Zachodniej i Środkowej,na Kaukazie i Ałtaju. W Polsce występuje na całym terytorium, ale dość rzadko. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.
Polska nazwa centuria wywodzi się od legendy, według której centaur Chiron wyleczył swoje rany zadane mu przez Herkulesa właśnie tą rośliną. Według innych źródeł nazwa rośliny jest tłumaczeniem słów centum aurum oznaczających 100 sztuk złota. Miałoby to oznaczać, jak wielką wartość dawniej przypisywano tej roślinie. Niektórzy wywodzą nazwę od łacińskiego słowa centum, ale oznacza ono nie tysiąc, lecz sto, nie wydaje się więc to prawidłowe, gdyż w Polsce dla tej rośliny używana była nazwa tysiącznik.
Łodyga
Tworzy wzniesioną prostą łodygę dorastającą do 50 cm wysokości z rzadka słabo rozgałęziającą się u wierzchołka. U góry jest 4-kanciasta.
Liście
Ulistnienie nakrzyżległe. Liście ma dwojakie. Dolne, tworzące różyczkę, są jajowate, górne, łodygowe zaś siedzące o kształcie podługowatojajowatym. Łodygowe liście są 3-5-nerwowe i zaostrzone (przynajmniej górne).
Kwiaty
Różowe kwiaty skupione po kilka w pęczkach w szczytowe gęste podbaldachy. W każdym podbaldachu są 2 podkwiatki. Korona kwiatu jest talerzykowata, a jej łatki mają przynajmniej 5 mm długości. Kielich ma długość do 0,75 długości rurki korony.
Owoc
Walcowata, żółta torebka o długości ok. 1 cm. Otwiera się dwoma klapami i zawiera liczne, czarne nasiona.
Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do października, zapylana jest przez owady, które zbierają z niej pyłek (roślina nie wydziela nektaru). Rośnie na łąkach, miedzach, widnych polanach i nasłonecznionych stokach wzgórz. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Epilobietea angustifolii. Cała roślina jest w smaku wybitnie gorzka.
- Roślina lecznicza
Surowiec: ziele. Zawiera m.in.: substancje gorzkie (gencjopykryna, erytauryna, amarogentyna), alkaloid gencjaninę, flawonoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, sole mineralne (duża zawartość magnezu).
Działanie i zastosowanie: ze względu na dużą zawartość goryczy, ziele centurii pobudza wytwarzanie soków trawiennych żołądka i żółci. Znajduje zastosowanie w leczeniu zaburzeń trawienia: brak apetytu, niedokwasota, bóle i wzdęcia brzucha, odbijanie się, upośledzone wydzielanie żółci. Używa się w postaci naparu (1 łyżeczka ziela na 1 szklankę, dziennie 1-2 łyżki przed jedzeniem i bez cukru). Większe ilości ziela powodują szkodliwe działanie uboczne, z tego też względu zazwyczaj centuria jest używana w mieszance z innymi ziołami.
- W średniowieczu centuria była jednym ze składników słynnej mieszanki leczniczej – teriaku, składającego się z kilkudziesięciu ziół i używanego jako odtrutka na wszelkiego rodzaju schorzenia.
- Używana jest także do aromatyzowania gorzkich wódek, nalewek i niektórych win (wermuty). Receptura różnego rodzaju win i nalewek z dodatkiem centurii jest dobrze opracowana i sprawdzona, gdyż jest w użyciu już od średniowiecza.
- Roślina kosmetyczna. Używa się jej do produkcji kosmetyków dla cery wrażliwej i zwiotczałej. Jest też jednym ze składników płynu do dezynfekcji skóry i ust.
- Tworzy mieszańce z: centurią nadbrzeżną i centurią nadobną.
- W Polsce występuje podgatunek Centaurium erythraea Rafn subsp. erythraea = C. minus Moench = C. umbellatum Gilib.
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Wszystkie gatunki centurii są prawnie chronione. Dla potrzeb przemysłu farmakologicznego pozyskuje się ją z upraw.

Jest to fragment artykułu Tysiącznik z darmowej encyklopedii Wikipedia. Na Wikipedii dostępna jest lista autorów.
Na pl.wikipedia.org artykuł Tysiącznik był wyświetlany 19 razy w ciągu ostatnich 30 dni. (Stan z dnia: 03.10.2013)
Zdjęcia dotyczące Tysiącznik
Miniatura:
Oryginał:
Wyniki wyszukiwania na Google i Bing
3
1
1
• Centuria pospolita (Tysiącznik) / Centaurium erythraea ...
Zobacz opis preparatu Centuria pospolita (Tysiącznik) (Centaurium erythraea) w encyklopedii ziół portalu Dbam o Zdrowie. Sprawdź opis ziół, ich działanie i ...
www.doz.pl/ziola/p5565-Centuria_pospolita_Tysiacznik
1
>30
2
Centuria pospolita – Wikipedia, wolna encyklopedia
Centuria pospolita, centuria zwyczajna, Tysiącznik (Centaurium erythraea Rafn) ... to prawidłowe, gdyż w Polsce dla tej rośliny używana była nazwa Tysiącznik.
pl.wikipedia.org/wiki/Centuria_pospolita
2
>30
3
Tysiącznik - Zioladobrenawszystko.pl
15 Kwi 2011 ... Tysiącznik – Centuria pospolita Tysiącznik pospolity, goryczka czerwona ( Centaurium umbellatum ). Niewielka pospolita roślina występująca w ...
zioladobrenawszystko.pl/ziola-od-s-do-z/tysiacznik.html
4
>30
4
Tysiącznik 25g - Sklep internetowy Skworcu.com.pl
Tysiącznik to ziele zwane inaczej żółcią ziemną. W medycynie oficjalnej oraz ludowej znany jako środek poprawiający trawienie, gorzki i pobudzający pracę ...
www.skworcu.com.pl/290,pl_tysiacznik-25g.html
5
>30
5
Tysiącznik pospolity, centuria, żółć ziemna, goryczka czerwona
Tysiącznik. Tysiącznik pospolity, centuria, żółċ ziemna, goryczka czerwona. Centaurium umbellatum — Centuria pospolita (tysiacznik) — (rodz. Gentianaceae).
to-proste.pl/index.php?pokaz=medycyna/zielarstwo/tysiacznik
6
>30
6
TYSIĄCZNIK (CENTAURY) 20ml, Centrum Terapii Bacha ...
TYSIĄCZNIK (CENTAURY) 20ml. Zastosowanie Uległość, słaba wola. Tysi cznik jest ekstraktem dla ludzi, którzy mają trudności z wyrażaniem sprzeciwu, ...
drbach.pl/produkt/esencje-bacha-tysiacznik-centaury-20ml,48
7
>30
7
ZdrowyPacjent.pl » CENTURIA POSPOLITA (TYSIĄCZNIK ...
Jak schudnąć? wejdź i zapytaj znanego dietetyka Panią Jadwigę Przybyłowską. CENTURIA POSPOLITA (TYSIĄCZNIK POSPOLITY Centaurium minus Moench.
zdrowypacjent.pl/ziola/centuria-pospolita-tysiacznik-pospolity-centaurium-minus-moench
8
>30
8
tysiącznik pospolity :: MEGAsłownik :: internetowy słownik polsko ...
Tysiącznik pospolity - common centaury; drug centaurium; Erythraea centaurium; lesser centaury; century; centaury; feverwort; bitter herb; Centaurium erythraea; ...
megaslownik.pl/slownik/polsko_angielski/199600,tysi%C4%85cznik+pospolity
9
>30
9
Tysiącznik ziele 50g KAWON Wiesiołek
Tysiącznik ziele 50g KAWON w kategorii Ziela / Zioła sypkie.
sklepwiesiolek.pl/pl/p/Tysiacznik-ziele-50g-KAWON/204
10
>30
10
Tysiącznik - Słownik języka polskiego
Tysiącznik. 1. «statek o wyporności tysiąca ton». 2. daw. «dowódca stojący na czele tysiąca żołnierzy». 3. zob. II centuria. lista haseł · skróty · o słowniku · pomoc ...
sjp.pwn.pl/slownik/2531712/
Wyniki wyszukiwania dla "Tysiącznik"
Google: ok. 122.000
Tysiącznik w nauce
Lista odpowiedzi - Poradnia językowa - Wydawnictwo Naukowe PWN
Rodzima nazwa Tysiącznik mogła powstać w wyniku skojarzenia (adideacji) z centuria I, ponieważ ... Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski.
Incydent na wykładzie Środy. Uniwersytet Warszawski nie ...
20 Lut 2013 ... Uniwersytet Warszawski nie zapowiada zmian. zamknij okno ... konserwa / 2013- 02-20 16:55 / Tysiącznik na forum. + popieram - neguję 0 ...
Zespół Antoniego Macierewicz. Prokuratura przesłucha członków ...
dgen / 2013-09-29 10:53 / Tysiącznik na forum ... Uniwersytet jest dumny z zaangażowania i pracy profesora Biniendy(. ... Uniwersytet Akron.
Katedra Biochemii Lekarskiej - Histroia | Uniwersytet Medyczny im ...
Profesor Marian Kochman, wybitny biochemik i biolog molekularny, należy również do elitarnego klubu „Tysiączników”, uczonych, których prace były ponad 1000 ...
Centuria pospolita - Encyklopedia Naukowy.pl
Centuria pospolita, centuria zwyczajna, Tysiącznik (Centaurium erythraea Rafn) ... 12 grudnia 1983 w Łodzi) – polski botanik; profesor Uniwersytetu Łódzkiego.
SCRABBLE REKORDOWE - Gazeta Uniwersytecka - Uniwersytet ...
Były to mecze towarzyskie, więc oficjalnie nie liczą się te ""Tysiączniki" (nb. jest roślina centuria, znana po polsku jako Tysiącznik) do rekordów scrabble. Ale w ...
Centuria - strona 5 - Notatek.pl
Uniwersytet Medyczny im. Piastów ... Centaurium umbelatum - centuria pospolita/Tysiącznik. ... Uniwersytet Wrocławski; dr Anna Wencel; Ćwiczenia terenowe.
Pocałunki - strona 5 - Notatek.pl
Uniwersytet Warszawski; dr Anna Wencel; Historia kultury. ” - jeden oficjalny ... Pochód weselny średniowieczne funkcje: „Tysiącznik” - ojciec chrzestny.
KOLORADO II, Góry Skaliste, Wydmy, Szczyty, Kaniony - Miejsca ...
Jest tu około 50 szlachetnych szczytów noszących miano 14-to Tysiącznika. ... Jest uniwersytet jeden z najlepszych, jest też Tybetański Uniwersytet Naropy.
Książki na temat Tysiącznik
Biblia: Nowy Pana naszego Jezusa Chrystusa Testament. Z ...
Biblia: Nowy Pana naszego Jezusa Chrystusa Testament. Z ...
1844
Rozkazał go Tysiącznik wieźć do obozu, i biczmi siec, i męczyć go: żeby się dowiedział dla którejby przyczyny tak nań wołano. 25. A gdy go rzemieńmi wiązano, rzekł Paweł do Rotmistrza przy nim stojącego : Jeźli się wam godzi człowieka ...
Prawda ruska: czyli prawda wielkiego xie̜cia Jarosława ...
Prawda ruska: czyli prawda wielkiego xie̜cia Jarosława ...
Ignacy Benedykt Rakowiecki, 1820
Po Posadniku, następował Tysiącznik, który miał Tysi|czni- obowiązek dawania baczności , ażeby Posadnik nie cy. przywłaszczał sobie nieogranicżaney władzy, i aby , zachowywał Prawa Narodowe. Nazwisko Tysiącznika, wedle niektórych ...
Prawda ruska; czyli, Prawa wielkiego xięcia Jarosława ...
Prawda ruska; czyli, Prawa wielkiego xięcia Jarosława ...
Ignacy Benedykt Rakowiecki, Yaroslav I (grand duke of Russia.), 1820
Po Posadniku, następował Tysiącznik , który miał Tysiaczni- obowiązek dawania baczności , ażeby Posadnik nie cy. przywłaszczał sobie nieograniczaney władzy, i aby zachowywał Prawa Narodowe. Nazwisko Tysiącznika , wedle niektórych ...
Roczniki nauk rolniczych: Annaly selʹskokhozi︠a︡ĭstvennykh ...
Roczniki nauk rolniczych: Annaly selʹskokhozi︠a︡ĭstvennykh ...
1957
WSTĘP Tysiącznik (Erythraea centaurium Pers.) należy do roślin leczniczych dotychczas rzadko uprawianych i stosunkowo mało rozpowszechnionych. Dotychczas nie prowadzi się u nas uprawy Tysiącznika na szeroką skalę. a co najwyżej ...
Starostwa w Halickiem w stosunku do starostwa lwowskiego w ...
Starostwa w Halickiem w stosunku do starostwa lwowskiego w ...
Ludwik Ehrlich, 1914
Owych Tysiączników i wojewodów mianuje książę*. Kazimierz i jego sojusznik węgierski, ustanawiając Detkę zarządcą kraju nowo zajętego, zapewne nie tykali wewnętrznych urządzeń administracyjnych. Przedewszystkiem bowiem zajęcia ...
Rozwój zapytań na Google


Wpisy na blogach na temat
Tysiącznik
Centuria pospolita, centuria zwyczajna, tysiącznik (Centaurium erythraea Rafn)Zioła. W aptece i w kuchni, dla zdrowych i chorych, dla tężyzny i urody.
Centuria pospolita, centuria zwyczajna, Tysiącznik (Centaurium erythraea Rafn)
www.herbae.pl/centuria-pospolita-centaurium-umbellatum-gilib
Tysiącznik
Tysiącznik pospolity, centuria, żółć ziemna, goryczka czerwona Centaurium umbellatum — Centuria pospolita (Tysiącznik) — (rodz. Gentianaceae). Niewi
www.tajemniczy-swiat.pun.pl/viewtopic.php?pid=762
Centuria pospolita (Tysiącznik) « Szybkie odchudzanie
outdoorsinmammoth.com/szybkieodchudzanie/centuria-pospolita-tysiacznik/
...i to się nadaje do prasy...: Z Tysięcznika....
. .
mareklasyk.blogspot.com/2012/12/z-tysiecznika.html
Naturalne leczenie wątroby cz.4 | Ostropest plamisty - jak wyleczyć wątrobę?
Ważniejsze zioła stosowane w leczeniu wątroby Szałwia lekarska Jest to półkrzew, który jest w krajach południowych wieczne zielony, osiągający 1 m wysokości. W naszym kraju szałwia rośnie dziko tylko w ogrodach, ale uprawia się ją także jako roślinę miododajną i leczniczą Surowcem leczniczym są tutaj młode listki, które zbiera się aż do zawiązania się pąków…
ostropestplamistyblog.wordpress.com/2012/11/09/naturalne-leczenie-watroby-cz-4/
Kamiński: W CBA prześladują moich ludzi
Były szef Biura mówi, że codziennie przesłuchuje się jego współpracowników.
prawo.money.pl/aktualnosci/wiadomosci/artykul/kaminski;w;cba;przesladuja;moich;ludzi,161,0,581025.html
Fiat 238» Blog Archive » Tysiącznik
www.wyki.gorlice.pl/tysiacznik/
12