Sosna kosodrzewina
Kosodrzewina (sosna górska, kosówka właściwa) (Pinus mugo Turra) – gatunek drzewa (lub krzewu) iglastego z rodzaju sosna (Pinus) należący do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje na terenach pasm górskich Europy Środkowej i Południowej w piętrze kosówki powyżej regla górnego, a poniżej piętra hal. W Polsce: Tatry, Sudety, Babia Góra i Pilsko, niewielkie stanowiska kosodrzewiny znajdują się również na Policy, Romance, oraz na szczycie Czyrńca. Do lat 90. XX wieku reliktowe stanowisko kosodrzewiny znajdowało się w Beskidzie Niskim (rezerwat przyrody Kornuty).
Pokrój
Przeważnie krzew o masywnych gałęziach, które płożą się po ziemi, wznoszą ku górze lub wyrastają na boki. Pokrój zmienny, silnie zależny od podgatunku i siedliska. U starszych drzew korona luźna.
Pień
Niski, płożący, o wysokości do 3,5 m. Kora ciemnoszara, lekko spękana, nie łuszczy się. Pędy nagie, młode zielone, następnie drewnieją przybierając barwę brązową.
Liście
Szpilki wyrastają po 2 z krótkopędu, mają długość 3–8 cm i ciemnozielony kolor z połyskiem. Są krótsze i grubsze niż u sosny zwyczajnej, sztywne. Ułożone są gęsto wokół całego obwodu pędu.
Szyszki
Męskie szyszki cylindryczne, długości 10 mm, żółto-czerwone. Szyszki żeńskie początkowo żółto-zielone do purpurowych. Osadzone pojedynczo lub po 2–3 koło siebie, siedzące. Dojrzała szyszka ma średnio 5 cm długości i 2,5 cm szerokości. Tarczki szyszek z wyrostkiem, często zakończonym cienkim kolcem, czarno obrzeżone. Młode szyszki pokryte niebieskawym lub fioletowym nalotem, dojrzałe brązowieją. Nasiona czarne, długości 4 mm, z 7–12 mm skrzydełkiem.
Gatunki podobne
Sosna zwyczajna.
-

Młody pęd
-

Kosodrzewina P. mugo – szyszki
-

Austria, Tyrol, góry Karwendel
Szpilki pozostają na drzewie średnio 4–6 lat. Pylenie od maja do lipca. Szyszki nasienne dojrzewają wiosną w trzecim sezonie.
Siedliskiem są zbocza, skalne grzędy, złomowiska skalne i urwiska. Występuje w górach do wysokości 2500 m n.p.m. Powyżej górnej linii lasu tworzy zwartą formację zwaną piętrem kosodrzewiny lub kosówką. W niższych partiach występuje na stanowiskach naturalnych jedynie wzdłuż jałowych urwisk. Ma bardzo małe wymagania glebowe, zajmuje skrajne siedliska – gleby kwaśne i zasadowe, suche i mokre, płytkie jak i głębokie. Preferuje stanowiska nasłonecznione. Odporna na mrozy.
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla DSAll. Rhododendro-Vaccinienion, podgatunek ssp. rotundata dla Ass. Pino mugo-Sphagnetum.
Liczba chromosomów 2n= 24.
Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus:
- podrodzaj Pinus
sekcja Pinus
podsekcja Pinus
gatunek P. mugo
Gatunek wykształca różne formy i bywa dzielony na podgatunki i odmiany, tworzy także mieszańce, które trudno rozróżnić.
- P. mugo subsp. mugo (syn. P. pumilio Haenke, P. montana Miller, P. mughus Scopoli, P. mugo var. pumilio (Haenke) Zenari) – typowa kosodrzewina
- sosna hakowata (P. mugo subsp. uncinata (Ramond) Domin 1935, syn. P. uncinata Ramond ex De Candolle 1805, P. mugo var. rostrata (Antoine) Hoopes) – drzewo uznawane za podgatunek kosodrzewiny lub za osobny gatunek jedynie blisko z nią spokrewniony. Występuje w Pirenejach, zachodnich Alpach na wysokościach 1000–2300 m. Drzewo osiąga 12-20 m.
- sosna drzewokosa (Pinus x rhaetica Brūgger) – krzyżówka sosny górskiej z sosną zwyczajną (P. sylvestris)
sosna błotna (P. mugo nothosubsp. rotundata (Link) Janchen & Neumayer 1942, P. x rotundata) – jedna z form mieszańca międzygatunkowego P. x rhaetica. Czasem traktowana jako osobny gatunek P. rotundata Link lub (głównie w starszych pracach europejskich) jako P. uliginosa G. E. Neumann ex Wimmer. Dodatkowo używane synonimy: P. humilis Link, P. pseudopumilio (Willk.) Bech, P. obliqua Sauter.
Kosodrzewina krzyżuje się także z sosną bośniacką (P. heldreichii).
Niektóre kultywary ogrodowe:
- 'Allgäu' – odmiana o gęstym i regularnym pokroju.
- 'Almhütte' – odmiana bardzo wolno rosnąca.
- 'Beniamin' – krzewy bardzo zwarte o półkolistej formie.
- 'Carstens Wintergold' – odmiana przebarwiająca się jesienią na żółto.
- 'Etschtal' – bardzo wolno rosnąca odmiana, 10-letnia roślina ma 10 cm szerokości i wysokości.
- 'Fischleinboden' – pochodząca z Włoch odmiana wyhodowana z 'czarciej miotły'.
- 'Fritsche' – odmiana pochodząca z Czech.
- 'Frühlingsgold' – odmiana o szybszym wzroście i złotych przyrostach wiosną.
- 'Gnom' – odmiana o kopulastej formie i jasnych igłach.
- 'Honeycomb' – bardzo wolny wzrost, odmiana kulista.
- 'Humpy' – o bardzo wolnym wzroście, kulista forma.
- 'Kobold' – wolno rosnąca odmiana o grubych pędach.
- 'Laurin' – jedna z najczęściej spotykanych odmian tego gatunku.
- 'Mops' – odmiana rosnąca bardzo wolno i gęsto, z czasem przyjmuje formę spłaszczonej półkuli.
- 'Northern Light' – odmiana o bardzo jasnych przyrostach na wiosnę.
Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz. U. z dnia 28 lipca 2004 r.). Dawniej była masowo wypalana i wycinana, aby przygotować tereny pod wypas. Obecnie gatunek nie jest zagrożony.
Roślina umieszczona przez międzynarodową organizację IUCN w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych w grupie gatunków niższego ryzyka (kategoria zagrożenia: LC).
- Wykorzystywana jest do zalesiania obszarów wydm, w tym nadmorskich, umacniania zboczy nasypów. Dobrze toleruje piaszczyste gleby, także zasypywanie pędów przez piasek.
- Zarówno w środowisku naturalnym jak i w miejscach, gdzie została sztucznie nasadzona kosodrzewina odgrywa ważną rolę chroniąc glebę przed erozją i zapobiegając osuwaniu się ziemi oraz lawinom.
- Chętnie sadzona jest w ogródkach w celach dekoracyjnych, np. do formowania żywopłotów. Łatwo rozmnaża się z nasion.
- Igły są źródłem olejku, w Bułgarii stosowane także jako składnik herbaty ziołowej.
- lista gatunków roślin objętych ścisłą ochroną
- rośliny tatrzańskie
- piętro kosodrzewiny
- rośliny piętra kosówki

Jest to fragment artykułu Sosna kosodrzewina z darmowej encyklopedii Wikipedia. Na Wikipedii dostępna jest lista autorów.
Na pl.wikipedia.org artykuł Sosna kosodrzewina był wyświetlany 20 razy w ciągu ostatnich 30 dni. (Stan z dnia: 27.09.2013)
Zdjęcia dotyczące Sosna kosodrzewina
Miniatura:
Oryginał:
Wyniki wyszukiwania na Google i Bing
3
1
1
Kosodrzewina, sosna górska, Pinus mugo. Ogrodnik-amator ...
Kosodrzewina (sosna górska) łac. Pinus mugo ang. Swiss Mountain Pine, uprawa kosodrzewiny, uprawa sosny górskiej, opis rośliny, krzewy łatwe w uprawie, krzewy ...
ogrod-amat.strefa.pl/kosodrzewina_sosna_gorska.php
4
2
2
Kosodrzewina, Sosna górska ( Krępulec, Kozodrzew)- Pinus ...
Kosodrzewina, Sosna górska ( Krępulec, Kozodrzew)- Pinus mugo - Drzewa i krzewy Kosodrzewina jest krzewem osiągającym około 3 m wysokości. Możemy się spotkać ...
www.swiatkwiatow.pl/kosodrzewina-sosna-gorska--krepulec-kozodrzew--pinus-mugo-id470.html
9
5
3
Sosna górska-Zapraszamy-Szkółki Konieczko - Szkółki ...
produkcja i sprzedaż drzew i krzewów ozdobnych oraz owocowych ... Komunikat wysyłkowy - zamówienia składane obecnie są rejestrowane i wysłane praktycznie na ...
www.drzewa.com.pl/pl/83-sosna-gorska-kosodrzewina
1
>30
4
Kosodrzewina – Wikipedia, wolna encyklopedia
Kosodrzewina (sosna górska, kosówka właściwa) (Pinus mugo Turra) – gatunek drzewa (lub krzewu) iglastego z rodzaju sosna (Pinus) należący do rodziny ...
pl.wikipedia.org/wiki/Kosodrzewina
2
>30
5
Sosna górska - kosodrzewina - WLIN
Sosna górska - kosodrzewina (Pinus mugo Turra). Charakterystyka, występowanie, wymagania, zastosowanie. Ten niewielki, zimozielony krzew iglasty zwany ...
www.wlin.pl/las/atlas-drzew-i-krzewow/atlas-drzew/sosna-gorska-kosodrzewina/
5
>30
6
Sosna górska (kosówka, kosodrzewina) 'Ophir' - E-ogrody
29 Mar 2013 ... Sosna górska 'Ophir' świetnie prezentuje się w ogrodach skalnych, na wrzosowiskach i rabatach z roślinami iglastymi. Doskonale nadaje się ...
www.e-ogrody.pl/Ogrody/1,113408,13652780,Sosna_gorska__kosowka__kosodrzewina___Ophir_.html
6
>30
7
Pinus mugo 'Kórnik' - Sosna kosodrzewina 'Kórnik' - Szkółki Kurowscy
Polska odmiana. Krzew karłowy o pokroju kulistym, zwartym. Przyrasta rocznie ok. 4 cm. Igły intensywnie zielone, promieniście osadzone na pędzie. Ma małe ...
kurowski.pl/pl/katalog-roslin/1/2/roslina/1204,pinus-mugo-kornik
7
>30
8
Sosna górska "Pumilio" (kosodrzewina) | IGLASTE \ Niskie (do 1m ...
Sosna górska "Pumilio" (kosodrzewina) | Pinus mugo "Pumilio" | IGLASTE \ Niskie (do 1m) \ Sosny Sosny | Szkółka LIMBA - Katalog drzew, krzewów i roślin ...
floraworld.pl/product-pol-1793-Sosna-gorska-Pumilio-kosodrzewina-.html
8
>30
9
Kosodrzewina Sosna Górska Pinus Mugo - opisy, porady, zdjęcia
Kosodrzewina Sosna Górska Pinus Mugo - opisy, porady, galeria, zdjęcia. Urządzasz ogród ? - zajrzyj na skalniaki.org.
www.skalniaki.org/rosliny/kosodrzewina.php
10
>30
10
Sosna górska / Kosodrzewina - uprawa, pielegnacja, wymagania
Sosna górska / Kosodrzewina - Pinus mugo - uprawa, wymagania, pielęgnacja i ciekawe odmiany. Dowiedz się wszystkiego o roślinach ogrodowych i ...
www.zielonyogrodek.pl/iglaste/sosna-gorska-/-kosodrzewina
Wyniki wyszukiwania dla "Sosna kosodrzewina"
Google: ok. 403.000
Sosna kosodrzewina w nauce
Kosodrzewina - Notatek.pl
Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie; Ogrodnictwo. Turra - sosna górska, kosodrzewina - - subsp. mugo - kosówka Pinus nigra J.F.Arnold - sosna czarna Pinus ...
Sosna limba – Wikipedia, wolna encyklopedia
Sosna limba (Pinus cembra L.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych. Występuje ... Sosna limba prawdopodobnie pochodzi z rejonów syberyjskich, gdzie występuje blisko z nią ...... David & Charles, Uniwersytet Cornell, 1995, s.
Sosna górska - kosodrzewina - WLIN
Sosna górska - kosodrzewina (Pinus mugo Turra) ... sosna - kosodrzewina ... Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu ...
Sosna limba - WLIN
Sosna limba występuje na obszarze Alp, Tatr i Karpat Wschodnich. ... w stanie dzikim występuje tylko w Tatrach, gdzie rośnie pojedynczo wśród kosodrzewiny.
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego 1998/Kosodrzewina
8 Wrz 2007 ... Kosodrzewina - Sosna Górska ... Nazwa albumu: administrator / Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego 1998. Słowa kluczowe: Pinus ...
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu - Zagrożenia kosodrzewiny ...
Zagrożenia kosodrzewiny w Karkonoskim Parku Narodowym przez grzyby ... również kilkanaście kolonii Lophdermium spp. znanego patogena sosny.
Książki na temat Sosna kosodrzewina
Las - człowiek... człowiek - las
Las - człowiek... człowiek - las
Teresa Podgórska (leśnictwo), Zbigniew Sierota, 2010
Dwa pozostałe rodzime gatunki sosny, kosodrzewinę i limbę, spotkamy w górach . W Tatrach, Karkonoszach, na Babiej Górze rośnie sosna górska – popularna kosodrzewina. Jest to cenna roślina, ponieważ chroni zbocza przed erozją, ...
Encyklopedyja powszechna
Encyklopedyja powszechna
Samuel Orgelbrand, 1866
luf) sosna pomorska (Pinus Pi- naster Ait. et Pinus maritima Mili.). Prócz tego są i u nas różne gatunki so- sion. bądź dzikie bądź też przyswojone. I>n dzikich należy kosodrzewina (ob.), do przyswojonych zaś zwłaszcza po ogrodnch i parkach, ...
Encyklopedyja powszechna
Encyklopedyja powszechna
Adam Adamowicz, S. Orgelbrand (Firm), 1866
luh' sosna pomorska {Pinns Pinaster Ait. et Pinus maritima Mili.). Prócz tego sa i u ñas rozne gatunki so- eien, badz dzikie badz tez przyawojone. Do dzikich nalezy kosodrzewina (ob.), do przyswojonyeh zas zwlaszcza po ogrodach i pnrkach, ...
Las tętniący życiem
Las tętniący życiem
Andrzej Grzywacz, 2010
... cis pospolity, jarząb brekinia (brzęk), jarząb szwedzki, sosna limba; krzewy – bagno zwyczajne, bluszcz pospolity, kalina koralowa, kłokoczka południowa, kosodrzewina (sosna kosa), kruszyna pospolita, różanecznik żółty (azalia pontyjska), ...
Planowanie rozwiązania chroniącego lub kształtującego środowisko
Planowanie rozwiązania chroniącego lub kształtującego środowisko
Mirosława Popek, Bożenna Wapińska, 2004
Jest bardzo wytrzymała na zanieczyszczenia powietrza oraz mrozy. Wymaga gleb wapiennych. Ładnie wygląda, gdy sadzi się ją pojedynczo lub w małych grupach z innymi roślinami iglastymi. Sosna kosówka, kosodrzewina (Pinus mugo).
Rozwój zapytań na Google


Wpisy na blogach na temat
Sosna kosodrzewina
Jak przygotować się na gorsze czasy: Sosna (S. zwyczajna, kosodrzewina)
Sosna zwyczajnaLas sosnowo - brzozowy na wydmach. Foto autor.
na-kryzys.blogspot.com/2013/11/sosna-s-zwyczajna-kosodrzewina.html
Cogito - dwutygodnik edukacyjny dla licealistów, przygotowujący do matury z matematyki, języka polskiego, angielskiego, niemieckiego, biologii, wos-u, historii. Najlepsza pomoc w liceum. - Egzamin z lasu
Cogito - dwutygodnik edukacyjny dla licealistów, przygotowujący do matury z matematyki, języka polskiego, angielskiego, niemieckiego, biologii, wos-u, historii. Najlepsza pomoc w liceum.
www.cogito.com.pl/Artykul/9436/Egzamin_Z_Lasu.html
Rośliny ozdobne - galeria roślin ozdobnych : Kosodrzewina (sosna górska) - Pinus mugo
.
roslinyozdobnegaleria.blogspot.com/2013/08/kosodrzewina-sosna-gorska-pinus-mugo.html
Plant Gallery - Encyklopedia Roślin: Pinus mugo var. mughus - Sosna kosodrzewina
Botaniczna odmiana kosówki o średniej sile wzrostu. Bardzo małe wymagania uprawne.
plantsgallery.blogspot.com/2008/08/pinus-mugo-var-mughus-sosna.html
Borecznik sosnowy | Choroby i szkodniki roślin
Objawy: Znaczne obniżenie przyrostu drzewa. Uszkodzenie igieł. Atakowane rośliny: Przeważnie sosna pospolita, rzadziej Sosna kosodrzewina, sosna czarna lub wej
choroby.kwiaty-ogrody.pl/drzewa-i-krzewy-lisciaste/borecznik-sosnowy/
Sosna kosodrzewina (Pinus mugo) var. Pumilio | Encyklopedia Roślin
Opis: Sosna znana też pod nazwami górska i kosówka. Pochodzi z wysokich partii gór Środkowej Europy. Niski, ale bardzo rozłożysty i gęsty krzew, osiągaj
kwiaty-ogrody.pl/iglaki/sosna-kosodrzewina-pinus-mugo-var-pumilio/
Sosna górska ( Kosodrzewina ) – Pinus mugo
» Sosna górska ( Kosodrzewina ) – Pinus mugo |
www.yaroplant.pl/sosna-gorska-kosodrzewina-pinus-mugo/
Kosodrzewina, Sosna górska (Krępulec, Kozodrzew) - Pinus mugo. Jak dbać? Uprawa, pielęgnacja, podlewanie. Porady, sposoby | nuclearts.pl
Porady. Kosodrzewina jest gatunkiem drzewa dobrze znanym miłośnikom gór. Na terenie Polski występuje w Tatrach, Sudetach oraz Karpatach. Jest to niewielkie drzewko, właściwie krzew z rodziny sosnowatych. Jego wysokość osiąga najwyżej 3 m. Kosodrzewinę można spotkać również w górskich rejonach Europy środkowej i południowej. Znajduje się pod ochroną. Igły sosny górskiej... Sposoby domowe. Jak kupić, wybrać, czym się kierować przy zakupie i wyborze? Jak dobrać? Co to jest? Kupię, sprzedam. Który najlepszy i najtańszy? Przepis, przepisy. Jak to jest zrobione. Jak to działa? Czym to jest? Kim on jest? Jakiej firmy? Mamy odpowiedzi na te i inne pytania.
nuclearts.pl/krzewy/kosodrzewina-sosna-gorska-krepulec-kozodrzew-pinus-mugo-jak-dbac-uprawa-pielegnacja-podlewanie-/
Drzewa iglaste » Zielone osiedla
Drzewa iglaste Kategorie: budowa przez osiedla Sosna Sosna zwyczajna (Pinus), rodzaj z rodziny sosnowatych, obejmujący ok. 100 gatunków, występujących głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej, choć niektóre gatunki sięgają w obszary tropikalne.
zieloneosiedla.com.pl/drzewa-iglaste/
Kosodrzewina - Projektoskop.pl
Kosodrzewina (Pinus mugo) zwana także sosną górską to gatunek z rodzaju sosna (Pinus). Pochodzi z gór Europy Środkowej, natomiast w Polsce występuje w Tatrach, Sudetach
www.projektoskop.pl/a-3069-kosodrzewina.html
123