Gwara kielecka
Gwara kielecka – (gwara sandomierska, gwara świętokrzyska,) zbiór gwar języka polskiego, dialektu małopolskiego charakterystycznych dla mieszkańców ziemi sandomierskiej. Można wyróżnić spośród zbioru gwar, gwary:
- kielecko-miechowską
- sandomierską
- lasowską (w widłach Wisły i Sanu)
- mazurzenie czyli wymowa głosek sz, ż (nie rz), cz, dź jako s, z, c, dz: syja, zyto, scotka, copka, cysty, drozdze.
- udźwięczenie międzywyrazowe przed samogłoskami i spółgłoskami r, l, ł, m, n, ń: ptoseg mały, wlazł koteg na płoteg i mruga, koż malin, brad ogrodnika, grzyb ogromny
- przejście końcowe -ch w -k: niek, ik, dwók
- zanik rezonansu samogłosek nosowych ę, ą: sceście, gesi, bede, zob, wstozka, rzucajo, ksiozka
- ginąca przestawka w grupach śr-, źr-, dl-: rsioda, rsiedni, rźódło, rziebie, móld sie
- wymowa niektórych samogłosek w nagłosie wiąże się z nadaniem im protezy, tzn. że są one poprzedzane spółgłoskami
labializacja czyli poprzedzenie samogłosek o i u spółgłoską ł: łosa, łodejdź, łun, łucho, łusłuchoł, płole, młost, kłoza
prejotacja czyli poprzedzenie samogłosek i, a, e spółgłoską j: jidzie, jigła, Jantuni, Jagna, Jewa
przydech czyli poprzedzanie samogłoski a spółgłoska h: Hameryka, harak, Hania
- odpowiednikami samogłosek: a, o, e są – ze względu na ich ścieśniającą wymowę samogłoski o, u, i bądź y, a→o, o→u, e→i, e→y: corny ptok loto, chłopok, słuma spoluno, zniscuny dum, un, kuń, bidna kobita, jesiń, dziń, brzyg rzyki, syr i chlib
- samogłoski i, y przed spółgłoskami półotwartymi: m, n, ń, r, l, ł ulegają rozszerzeniu artykulacyjnemu e: z temi naszemi, chłopakami, gościeniec, derechtór, fieranka, umoceła sięm pieli, bieli się, kobeła, beła
- podwajanie s i ś: bosso, z lassu, wiścieć, w leśsie, a także odpodobnienie tych głosek: bosco, w leście, powieścieła, wiescok
- formy typu: grzebę, skubę, złapę, kopę, drapę, rąbę, kłamę zamiast grzebię, skubię, złapię, kopię, drapię, rąbię, kłamię
- końcówka Dopełniacza liczby mnogiej – ów, właściwa rzeczownikom męskim: kotów, panów, ołówków, może występować w Dopełniaczu liczby mnogiej rzeczowników rodzaju żeńskiego: łyżków, desków, babków i nijakiego: skrzydełków, wiadrów, łoknów
- zastąpienie w bezokoliczniku -eć przez ić bądź -yć: widzić, cierpić, wyjrzyć, leżyć
- formy rodzaju męskoosobowego zastąpione niemęskoosobowymi: te nasze chłopy uciekały, Niemce zabijały ludzi we wojne, górniki strajkowały.
- w I osobie, liczby mnogiej czasu teraźniejszego czy przeszłego zachowuje się czasami dawna końcówka -wa: idziewa, dajewa, chodziliwa podobnie w formach trybu rozkazującego: bierzwa, choćwa. Natomiast w formach czasownikowych II osoby liczby mnogiej czasu przeszłego i teraźniejszego występuje dawna końcówka -ta: chodziliśta, byliśta, robita, dajeta podobnie jak w trybie rozkazującym: bierzta, dejta, chodźta
- użycie form liczby mnogiej grzecznościowej, będących wyrazem szacunku dla osób starszych: mamusia nagotowali klusek, tata żyli osiemdziesiąt lot, babciu, połóżcie się tam wygodnie, a nie bedziecie w kucki spać. Mieszkańcy wsi mówienie per "wy" określają jako "mówienie na dwoje", "dwojenie" lub "wycie".
- użycie przyimka bez zamiast przez: bez las, bez lato, bez cało zime, ide bez droge przez copki
- zanikanie głoski j w formach osobowych czasowników, gdy znajduje się ona między samogłoskami ó bądź e oraz spółgłoską dź (dzi): przydzie, przydo, pódzie zamiast przyjdzie, przyjdą, pójdzie
- Grażyna Okła, Mała Ojczyzna Świętokrzyskie, Dziedzictwo Kulturowe, Stanisław Cygan Gwara Kielecka, Kielce 2002

Jest to fragment artykułu Gwara kielecka z darmowej encyklopedii Wikipedia. Na Wikipedii dostępna jest lista autorów.
Na pl.wikipedia.org artykuł Gwara kielecka był wyświetlany 486 razy w ciągu ostatnich 30 dni. (Stan z dnia: 15.08.2013)
Zdjęcia dotyczące Gwara kielecka
Miniatura:
Oryginał:
Wyniki wyszukiwania na Google i Bing
1
>30
1
Gwara kielecka – Wikipedia, wolna encyklopedia
Gwara kielecka – (gwara sandomierska, gwara świętokrzyska,) zbiór gwar języka polskiego, dialektu małopolskiego charakterystycznych dla mieszkańców ...
pl.wikipedia.org/wiki/Gwara_kielecka
2
>30
2
Gwary polskie - Gwara regionu
Gwary kieleckie są znane w opisach dialektologicznych jako gwary województwa kieleckiego, gwary kielecko-sandomierskie, gwary środkowej części północnej ...
www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=18
3
>30
3
Słowniki gwarowe - DIALEKTOLOGIA POLSKA
Badania słownictwa gwar kieleckich mają długą tradycję. Wiele słowniczków gwarowych powstało w II połowie XIX wieku i na początku wieku XX. Szczególnie ...
www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=mapa-serwisu&l2=&l3=&l4=kieleckie-slowniki
4
>30
4
Gwara kielecka | Facebook
Gwara kielecka. 12 likes · 0 talking about this. Community.
pl-pl.facebook.com/gwara.kielecka
5
>30
5
GWARY KIELECKIEJ - forum, dyskusje, rozmowy - Forum.gazeta.pl
GWARY KIELECKIEJ: najświeższe informacje, zdjęcia, video o GWARY KIELECKIEJ; Re: Lojte, jo teros niy mom cajtu na forum.
index.forum.gazeta.pl/szukaj/forum/gwary+kieleckiej
6
>30
6
Re: gwara kielecka - Kielce - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl
6 Kwi 2003 ... Najbardziej charakterystyczne: wykompę zamiast wykompię oni były zamiast byli co do słowa 'kasa', to jest używane również w innych ...
forum.gazeta.pl/forum/w,60,4124226,5520563,Re_gwara_kielecka.html
7
>30
7
Gwara kielecka.pdf - Pojęcia - Dialektologia i geografia ... - Chomik
Gwara kielecka.pdf • Opracowanie z Wikipedii. ... (polonistyka) / Językoznawstwo (NOJ) / Dialektologia i geografia lingwistyczna / Pojęcia / Gwara kielecka.pdf ...
chomikuj.pl/Aleksandra80/FILOLOGIA+POLSKA+(polonistyka)/J*c4*99zykoznawstwo+(NOJ)/Dialektologia+i+geografia+lingwistyczna/Poj*c4*99cia/Gwara+kielecka,425009934.pdf
8
>30
8
Gwara regionu
Gwary kieleckie są znane w opisach dialektologicznych jako gwary województwa kieleckiego, gwary ... do którego należy gwara regionu kieleckiego. Jest ona ...
raporty.rokregionow.zhp.pl/web/uploads/reports/raport_1325.pdf
9
>30
9
Krakowska gadka - Kraków: informacje, plan miasta, mapa, zdjęcia ...
13 Paź 2010 ... Gwara kielecka (obecnie nazywana również gwarą świętokrzyską i gwara łowicka) Kiedy przyjechałam 6 lat temu do Krakowa, nie mogłam się ...
www.mmkrakow.pl/blog/entry/260987/Krakowska+gadka.html
10
>30
10
Urząd Gminy Bieliny - Gwara świętokrzyska - podstawowe cechy ...
Gwary kieleckie są znane w opisach dialektologicznych jako gwary województwa kieleckiego, gwary kielecko-sandomierskie, gwary środkowej części północnej ...
bieliny.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=26&menu=148&strona=1
Wyniki wyszukiwania dla "Gwara kielecka"
Google: ok. 2.080
Gwara kielecka w nauce
Księgarnia Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego
Księgarnia internetowa Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. Prezentacja pełnej oferty wydawniczej, podgląd okładki, dostęp do krótkiego opisu książki lub ...
Dialekt małopolski – Wikipedia, wolna encyklopedia
Dialekt małopolski należy do dialektów języka polskiego, którym posługują się mieszkańcy Małopolski. Nie jest on jednakowy w całym regionie. W dialekcie ...
Gwara łódzka – Wikipedia, wolna encyklopedia
Gwara łódzka – łodzianizmy, charakterystyczne słownictwo spotykane tylko wśród mieszkańców aglomeracji ... Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 307 .
Kielecki Uniwersytet zwalnia ponad sto osób - regioPraca
15 Maj 2013 ... Docelowo takie firmy mają pojawić się w większość budynków zajmowanych przez kielecki uniwersytet. Dzięki zwolnieniom w administracji i ...
Gwara kielecka – Wikipedia, wolna encyklopedia
Gwara kielecka – (gwara sandomierska, gwara świętokrzyska,) zbiór gwar języka polskiego, dialektu małopolskiego charakterystycznych dla mieszkańców ...
Książki na temat Gwara kielecka
Język polski
Język polski
1985
Alicja Maczuga: Gwara i stylizacja gwarowa w czasopiśmie «Kocynder» (Okres plebiscytowy 1920—1924). — Zofia Mikulec: ... Anna Wrzesień: Nazwiska poległych w czasie II wojny światowej (Ziemia Kielecka). — Józefa Wsół: Nazwy  ...
Przegląd zachodni
Przegląd zachodni
1986
Wyjaśnienie skrótów występujących w tabeli W — gwara wileńska M — gwara mazowiecka K — gwara krakowska Kiel. — Gwara kielecka L — gwara lubelska - Biał. — gwara białostocka R — gwara rzeszowska S — gwara sieradzka O ...
Przegląd humanistyczny
Przegląd humanistyczny
Jan Zygmunt Jakubowski, 1977
Wyjaśnienie skrótów występujących w tabeli II: W — gwara wileńska K — gwara krakowska L — gwara lubelska R — gwara rzeszowska O — gwara opoczyńska M — gwara mazowiecka Kiel. — Gwara kielecka Biał. — gwara białostocka S ...
Rozwój zapytań na Google


Wpisy na blogach na temat
Gwara kielecka
Mutant nad kielecką obwodnicą! Zamiast wiaduktu jest... skocznia narciarska - Wykop.pl
Zdaniem mieszkańców Zelejowej, gmina Chęciny, powiat kielecki wiadukt, który stanął we wsi, wygląda jakoś tak dziwnie...
www.wykop.pl/link/1614397/mutant-nad-kielecka-obwodnica-zamiast-wiaduktu-jest-skocznia-narciarska/
Młodzież kontra: Konrad Berkowicz (KNP) masakruje Ireneusza Rasia (PO) - Wykop.pl
Kolejny niedzielny wykop z KNP w roli głównej.
www.wykop.pl/link/1540531/
Dialekty polskie: Kilka słów o dialekcie małopolskim
„Gwara koncertem ku sercu płynie obyczajami ludowej przeszłości. W humorze góralskim od wieków triumf dobra nad głupotą, złością.
polskiedialekty-wrona.blogspot.com/2012/01/kilka-sow-o-dialekcie-maopolskim.html
chałwa zwyciężonym: Mowa dziadów
Pytam babcię, póki mogę. A o język pytam obsesyjnie prawie, bo czuję jakoś, że w tej sferze jest jakiś inny kosmos.
chalwazwyciezonym.blogspot.com/2012/08/mowa-dziadow.html
Kielce historycznie i kulturowo - pracakielce.pl/blog
Pod względem zarówno kulturowym, jak i historycznym Kielce wkomponowują się w północną Małopolskę, a ściśle leżą na ziemi
pracakielce.com.pl/blog/kielce-historycznie-i-kulturowo.html
Willa Guttentaga | Tajemniczy Wrocław – blog pełen wrocławskiej magii
Północno-zachodnia część Wrocławia kryje już niewiele pozostałości dawnego Breslau. Działania wojenne zmiotły tu z powierzchni ziemi całe kwartały kamienic.
www.tajemniczywroclaw.pl/2010/10/willa-guttentaga.html
Wyrażone Słowami: Cykl I "Stąd jestem"
"Stąd Jestem - świętokrzyskie" Żyjąc w danym miejscu zapominamy o tym, że należałoby je poznać. Znamy każdy zakątek, najciekawsze miejsca, parki, ale czy zastanawiamy się nad historią? Nad tym czy ta ziemia urodziła kogoś wybitnego? Dała coś nie tylko mi, ale także Światu?Jest to cykl poświęcony okolicom Ostrowca Świętokrzyskiego oraz samego miasta.
wyrazoneslowami.blogspot.com/2012/10/cykl-i-stad-jestem.html
Kielce i jego uroki | Podróże, Ciekawe miejsca, Turystyka
www.naszapolska.eu/blog/kielce-i-jego-uroki
Serwis wirtualne Kielce | Fotografia i artykuły
Kielce to miasto wojewódzkie, które umiejscowione istnieje w województwie świętokrzyskim zaś zarazem jest jego stolica. Miasto położone istnieje w
www.jasda.eu/2012/04/30/serwis-wirtualne-kielce/
123